Hoeksche Waard: Trots dat wij de 100e DNWS-deelnemer zijn 

Leestijd: 6-7 minuten

De Hoeksche Waard is een eiland vol kernen, elk met zijn eigen karakter. Toch werkten de kernen nauwelijks samen en stonden ze tegenover elkaar. Dit veranderde met de oprichting van de Detailhandelsraad. Wij spraken met Bram de Jong (Voorzitter van Vakcentrum en Voorzitter van de Detailhandelsraad van Hoeksche Waard) over hoe ondernemers elkaar vonden, hun krachten bundelden en invloed kregen op beleid en toekomstplannen voor de winkelgebieden. 

Hoeksche Waard: een eiland vol kernen 

De Hoeksche Waard is een landelijke gemeente met 90.000 inwoners, gelegen ten zuiden van Dordrecht en Rotterdam. In 2019 zijn de vijf voormalige gemeenten in de Hoeksche Waard gefuseerd tot één. Het gebied is een eiland, omsloten door rivieren en water, en staat daarom bekend als het eiland Hoeksche Waard. 

De grootste kern is Oud-Beijerland met 27.000 inwoners. Daarnaast zijn er vier kernen van zo’n 10.000 inwoners en twaalf kleinere kernen met in totaal 25.000 inwoners. Het is een gesloten marktgebied met gezonde tegenstellingen tussen de diverse kernen.  

Oprichting van de Detailhandelsraad

Samenwerken gebeurde eigenlijk nauwelijks; vaak zagen de kernen elkaar meer als concurrenten dan als partners om het eiland te promoten. In 2016 zijn wij met een aantal retailondernemers uit alle kernen bij elkaar gaan zitten en hebben we een samenwerkingsverband opgericht waarin alle bloedgroepen en kernen vertegenwoordigd zijn. Dit is de Detailhandelsraad (DHR) geworden. 

De aanleiding hiervoor was de aankomende fusie: als collectief kun je veel beter met de gemeente overleggen dan met tien verschillende partijen. Het klinkt simpel, maar dat was het zeker niet. Iedereen moest het eigen belang soms opzij zetten voor het collectief. Er moest veel water door de Kil (een rivier bij ons) stromen. 

Een serieus adviesorgaan 

De gemeente steunde ons vanaf het begin. Al snel kregen we de status van officieel adviesorgaan voor alle retailzaken. Wij beoordelen alle beleidwijzigingen en geven advies. De gemeente volgt bijna altijd. Er is slechts een keer afgeweken en dat was vanwege politieke gevoeligheid. 

Daarnaast komen wij regelmatig met ongevraagd advies, en ook dit wordt meegenomen in het gemeentelijk beleid. Zo zijn wij nu in gesprek om als DHR het onderhoud van het openbaar groen in de centra over te nemen. De vergoeding die de gemeente hiervoor betaalt, komt dan (hopelijk) bij ons terecht. Dit geld sluizen wij vervolgens door naar de diverse BIZ-gebieden, die het onderhoud dan lokaal zelf kunnen regelen. We proberen eerst via de normale weg het onderhoud te regelen. Als het niet lukt willen we gebruikmaken van Right to Challenge. 

Het Right to Challenge houdt in dat inwoners, ondernemers of organisaties het recht hebben om gemeentelijke taken over te nemen als zij denken dat dit beter, efficiënter of met meer draagvlak kan worden uitgevoerd. Een voorbeeld is de Afrikaanderwijk in Rotterdam, waar bewoners en organisaties zelf de schoonmaak van de wijk uitvoeren. De opbrengsten hiervan komen ten goede aan het buurthuis en aan gratis programmering voor de wijk. 

Visie en toekomstplannen 

In 2020 lieten wij een detailhandelsvisie opstellen. Deze is unaniem door de gemeenteraad geaccordeerd. Dit jaar hebben we de visie geactualiseerd en uitgebreid met een toekomstplan voor alle winkelgebieden. Voor iedere kern is inmiddels een toekomstplan gemaakt, inclusief een visualisatie door een architectenbureau. Deze plannen komen nooit exact zo uit, maar ze geven wel richting en perspectief voor elk gebied. 

Wat prettig is: wij nemen dit werk grotendeels over van de gemeente, maar krijgen er ook de financiële middelen voor. Hierdoor kunnen wij experts inschakelen, zoals DZP Partners uit Rotterdam, waarmee we nauw samenwerken. Ondernemers zijn natuurlijk druk met hun eigen winkel, dus zonder de deskundige hulp van onze partner DZP zouden wij dit niet kunnen realiseren. Zij ondersteunen ons: 

• beleidsmatig als bestuur, 

• uitvoerend als collectief, 

• in de uitvoering van de BIZ-gebieden. 

Projecten en initiatieven 

Als DHR hebben wij een Hoeksche Waardse cadeaubon ontwikkeld, die alleen bij retailers en horeca in de Hoeksche Waard in te leveren is. Per jaar verkopen wij ongeveer 3.000 bonnen met een totale waarde van 150.000 euro (zie: cadeaubonhoekschewaard.nl). 

Daarnaast hebben wij gezamenlijk de marketing opgezet onder de naam Shop en Beleef HW (shopbeleefhw.nl). Alle kernen maken gebruik van dezelfde uitingen, zoals vlaggen en de website. 

In bijna alle winkelgebieden is inmiddels een BIZ actief. In één gebied nog niet, maar we hopen dat dit begin volgend jaar gerealiseerd is. 

Samenwerking met DNWS 

Onze eerste kennismaking met DNWS dateert uit 2018, toen wij begonnen met het Kom in Actie-traject om de betrokkenheid van ondernemers te vergroten. Zo konden we relatief snel lokale samenwerking opbouwen. 

In alle eerlijkheid is de samenwerking met DNWS daarna wat stilgevallen. Nu de samenwerking tussen de winkelgebieden goed loopt, vonden wij het hoog tijd om lid te worden. Jarenlang mopperden we op de free riders in de winkelcentra, maar eigenlijk waren wij zelf ook een beetje free rider bij DNWS. 

Momenteel onderzoeken we samen met DNWS alternatieven voor de kleine kernen waar de supermarkt is verdwenen of dreigt te verdwijnen. De bundeling van kennis is voor ons een belangrijke reden om opnieuw lid te worden. 

Leefbaarheid in de kleine kernen

We zien de nodige uitdagingen op ons afkomen, die we zouden samenvatten onder de noemer leefbaarheid. Daarom verbreden we ons als DHR richting horeca, cultuur en het sociaal domein. Alleen retail is niet genoeg; horeca, cultuur en sociale initiatieven zijn essentieel om te komen tot toekomstbestendige centra. Daarbij hebben we DZP en DNWS hard nodig.  

We zijn inmiddels bijna tien jaar bezig geweest met zaaien en bemesten (om in landbouwtermen te blijven). De komende tien jaar hopen we te gaan oogsten—al weten we dat er ook mindere jaren tussen zullen zitten. 

Samenwerken is ons devies: met onze ondernemers, met de gemeente, met DZP en met DNWS. Alleen ga je snel, maar samen kom je verder. Trots dat wij de 100e DNWS-deelnemer zijn! 

Omdat Bram de Jong ook voorzitter is bij het Vakcentrum (samen met INretail founding father van DNWS), lijkt het misschien doorgestoken kaart, maar het is echt toeval!