Nieuwe energie voor de binnenstad van Harderwijk: BIZ als vliegwiel voor samenwerking
Met de komst van de eerste Bedrijveninvesteringszone (BIZ) in Harderwijk krijgt de binnenstad een stevige impuls. René Vierkant van Vierders en Nienke van Gerwen van Gebiedsvitaminen waren de afgelopen periode actief als kwartiermakers. Zij begeleiden het proces richting een professionele centrumorganisatie en kregen een scherp beeld van wat er speelt in de Harderwijkse binnenstad.
Van vrijwillige inzet naar een professionele organisatie
Bij de start troffen René en Nienke een binnenstad aan waar wel betrokken ondernemers actief waren, maar waar een formele organisatie ontbrak. Na het vernietigen van de verordening voor de reclamebelasting en het stranden van een onderzoek naar een gemeentebreed ondernemersfonds, was er langere tijd geen centrummanager meer. Een groep ondernemers hield ondertussen op vrijwillige basis activiteiten in stand, gesteund door de gemeente en citymarketingorganisatie Heerlijk Harderwijk.
De gezamenlijke vraag van ondernemers en gemeente was helder: onderzoek of een professionele centrumorganisatie mogelijk was. De BIZ bleek daarbij het meest logische instrument. In gesprekken met ondernemers en pandeigenaren in verschillende delen van de binnenstad werd het draagvlak verkend. Onder ondernemers bleek voldoende animo om hiermee aan de slag te gaan. Met vastgoedeigenaren waren de gesprekken positief, maar daar ontbrak het nog aan een duidelijke kopgroep.
De Donkerstraat als knelpunt én kans
Een belangrijk aandachtspunt in de binnenstad is de Donkerstraat, waar de leegstand zich concentreert. De gemeente kocht hier het voormalige Blokker-pand aan, dat al 8 jaar leeg stond en daarmee een rem zette op de ontwikkeling van de straat. Na het vertrek van Blokker en later Big Bazar bleef het pand leeg, mede doordat de hoogbejaarde eigenaar weinig behoefte had aan nieuwe verhuur. Deze langdurige leegstand werkte door op de hele straat, terwijl veranderde loopstromen – onder andere door de komst van de Houtwal-parkeergarage – de druk verder vergrootte. Christel Peters van Vierders gaat aan de slag als acquisiteur voor de binnenstad.
Gerichte gebiedsaanpak voor nieuw leven in de straat
Vierders stelde voor dit deel van de binnenstad een GebiedsID© op, gebaseerd op uitgebreid consumenten- en marktonderzoek. De uitkomsten bevestigden dat er kansen liggen om de Donkerstraat weer tot leven te wekken, ook in relatie tot toekomstige gebiedsontwikkelingen rondom het Kloosterplein. Door de aankoop van het pand kon een belangrijke blokkade worden weggenomen.
In opdracht van de gemeente werkt Vierders nu samen met betrokken pandeigenaren aan een gebiedsgerichte aanpak. Daarbij wordt ingezet op actieve acquisitie, tijdelijke leegstandsinvullingen zoals bestickering en pop-upwinkels, en een ‘start je winkel in Harderwijk’-wedstrijd. Door functies en invullingen beter op elkaar af te stemmen kan de Donkerstraat weer een volwaardig onderdeel worden van de binnenstad. Deze aanpak kan bovendien als katalysator dienen voor verdere vernieuwing, in samenhang met de activiteiten van de BIZ.Waarom de BIZ juist nu wél slaagde
Dat de eerste BIZ in Harderwijk nu tot stand kwam, heeft volgens René en Nienke meerdere oorzaken. Het eerdere systeem van reclamebelasting liet zijn sporen na in de samenwerking tussen ondernemers en gemeente. Ook werd na de coronaperiode duidelijk dat activiteiten die volledig op vrijwilligheid draaiden niet toekomstbestendig waren. Tegelijkertijd was er al een brede groep ondernemers die bleef bijdragen.
De BIZ biedt nu een structurele basis voor een professionele aanpak. De eerste taak van het nieuwe bestuur is om samen met ondernemers in de deelgebieden concrete plannen te maken. Vernieuwing van de seizoensaankleding en feestverlichting vormt daarbij een eerste zichtbare stap.
En het vastgoed?
Met vastgoedeigenaren is gesproken en vooral in de Donkerstraat is er een basis voor verdere samenwerking. Wel lijkt het nog te vroeg voor een formele organisatievorm, zoals een BIZ voor vastgoed. De rol van René en Nienke als kwartiermakers zit er inmiddels op.
Bezoekers verleiden om de binnenstad in te gaan
De gemeente investeerde de afgelopen jaren fors in het Waterfront, toerisme en bereikbaarheid, onder meer met de Houtwal parkeergarage. Toch blijft het een uitdaging om bezoekers ook daadwerkelijk de binnenstad in te trekken. Volgens René en Nienke ligt hier een belangrijke kans: de binnenstad biedt al veel voor bewoners en recreatieve bezoekers, maar dit verhaal kan sterker worden neergezet. Met de verdere groei van Harderwijk liggen er volop mogelijkheden voor de BIZ om dit, samen met Heerlijk Harderwijk, verder uit te bouwen.
Wanneer is de binnenstad geslaagd?
Over een paar jaar is de binnenstad van Harderwijk volgens René en Nienke geslaagd als zij goed gevuld is met een bij de doelgroep passende mix van winkels, horeca, cultuur en andere voorzieningen. Een jaarrond activiteitenprogramma ondersteunt deze functies en zorgt voor extra aantrekkingskracht voor bewoners, regiobezoekers en toeristen.
Cruciaal is daarbij een sterk samenwerkingsverband tussen ondernemers, vastgoedeigenaren, bewoners, cultuur, citymarketing en gemeente. Niet alleen op bestuurlijk niveau, maar juist ook in de straten zelf: samen werken aan aantrekkelijke plekken, ondersteund door een professionele centrumorganisatie én actieve eigen inbreng van alle betrokkenen.
